Cái bắt tay giữa ông Daniel Edwards Cherry và ông Nguyễn Hồng Mỹ - Ảnh: Đ.N.Thạch

Daniel Edwards Cherry, tướng không quân Hoa Kỳ từng tham chiến ở VN những năm đầu thập niên 70 thế kỷ trước, đã có ý nguyện gặp lại người phi công VN lái chiếc Mig đụng độ với ông trong sự kiện ngày 16.4.1972.

Cherry nói. Cherry và chiếc phi cơ yểm trợ đã bắn trượt mất tất cả 5 quả tên lửa, đến quả thứ 6 thì mới trúng vào cánh phải và khiến chiếc Mig bốc cháy. Từ trong đám lửa, người phi công hiện ra với chiếc dù. Cherry nói lúc đó ông thấy rất rõ người phi công VN nhảy dù, với chiếc áo bay màu đen và đôi chân vươn thẳng ra.

Sự kiện đó khắc sâu trong tâm trí Cherry vì đó là chiếc Mig đầu tiên ông bắn rơi trong đời. Chưa bao lâu sau đó, vào tháng 6.1972, ông cũng đã rời khỏi chiến trường VN trở về Mỹ cho đến ngày nay. Ông đã được phong chuẩn tướng và hiện nay cũng đã có cháu ngoại. Nhưng ông không thể quên người phi công quả cảm 36 năm trước và "luôn tự hỏi người đàn ông đó là ai, anh có sống sót sau lần nhảy dù ấy không và bây giờ có còn sống không, anh ấy có gia đình không, bao nhiêu con...".

Người phi công ấy là ai?

Những người làm chương trình "Như chưa hề có cuộc chia ly..." đã tác thành một cuộc gặp gỡ đặc biệt được truyền hình trực tiếp trên VTV1 lúc 20 giờ tối qua 5.4. Người phi công đó là ông Nguyễn Hồng Mỹ, nguyên phi công Mig 21 thuộc Trung đoàn Không quân tiêm kích 921.

Ông Mỹ là người Nghệ An. Năm 1965, khi ông đang học năm thứ nhất Đại học Kinh tế ở Hà Nội thì có đoàn cán bộ không quân về tuyển phi công. "Lúc đầu tôi không nghĩ là tôi trúng đâu. Hồi ấy bé con lắm, hơn 50 cân thôi. Có những người to khỏe còn bị loại dần, bởi vì đi rất đông", ông Mỹ kể. Nhưng rồi ông đã có mặt trong số 120 thanh niên ưu tú của miền Bắc được gửi đi học lái máy bay ở Liên Xô đợt ấy. Và trong số 120 người học thì có 19 người tốt nghiệp Mig 21, trong đó có ông Mỹ. "Hồi ấy tất cả bọn tôi sang học bay chỉ háo hức về để chiến đấu thôi. Trong suy nghĩ, chỉ duy nhất một động cơ là học bay, tốt nghiệp sớm, để bay thật giỏi, để về chiến đấu góp phần bảo vệ Tổ quốc. Học đến tháng 3.1968 thì tốt nghiệp. Khi về nước chỉ nghỉ tại chỗ 2 ngày, rồi về đơn vị chiến đấu luôn", ông Mỹ nhớ lại.

Ông Mỹ được gắn huy hiệu Bác Hồ vào ngày 9.1.1972, sau khi bắn cháy chiếc RF 101 trên bầu trời Nghệ An. Đó cũng là chiếc máy bay Mỹ đầu tiên mà không quân VN bắn rơi trong năm 1972. Sáu năm chiến đấu bảo vệ bầu trời Tổ quốc, ông Mỹ đã 2 lần bắn rơi máy bay địch. Về sự kiện ngày 16.4.1972, ông Mỹ kể: "Hôm đó tôi xuất kích lên chỉ thấy đầu tiên là 16 chiếc, sau thêm 8 chiếc nữa là 24. Có mấy đội nhưng ở sân bay khác, còn sân bay Nội Bài chỉ có tôi và đồng chí Khương. Lúc tôi phát hiện là cự ly khoảng 15 km. Sở chỉ huy cho phép vào không kích, tôi hô để đồng chí Khương cảnh giới và tôi xông vào. Bởi vì thấy địch thì thời gian không có nhiều. Nó có 16 chiếc, của mình thì có hai anh em tôi xông vào mà đánh thôi. Thế nhưng một thực tế là địch quá đông. Khi tôi vòng gấp vào thì đồng chí Khương nói "không nhìn thấy số 1 ở đâu". Tôi đang đuổi theo tốp phía trước thì bị đẩy mạnh đi. Tôi bảo thôi chết, mình bị dính đòn rồi. Cần lái không điều khiển được nữa. Chỉ huy sở hô nhảy dù. Khi cái dù ra khỏi máy bay thì nó bật 2 lưới bảo vệ, ốp lấy giữ chân tay. Nhưng lưới bảo vệ không hoạt động nên vừa ra thì tôi bị gãy hết 2 tay. Đầu thì chỉ đạo tay điều khiển dù nhưng chả thấy đâu cả. Tôi đành rơi tự do xuống một vùng rừng".

Sau khi điều trị vết thương, ông Mỹ đã nằng nặc xin cấp trên cho trở lại bầu trời chiến đấu nhưng, như ông nói, "bay một thời gian thì hai cánh tay gãy luôn cả nẹp sắt" nên đến năm 1974 ông đã phải chuyển ngành.

Trở thành bạn bè

Họ trò chuyện như những người bạn - Ảnh Đ.N.T

 
Ông Nguyễn Hồng Mỹ sau chiến tranh cũng là một người khá đặc biệt. Ông sống cảnh gà trống nuôi con suốt 24 năm, kể từ lúc con trai đầu của ông chỉ mới 4 tuổi, con gái sau 2 tuổi. Sau khi chương trình chiếu qua những hình ảnh và đưa thêm các thông tin về gia đình, con cái của Cherry, ông Mỹ cũng bộc bạch luôn hết hoàn cảnh hiện nay của mình. Hai người con gái của ông giờ đây đều đã tốt nghiệp đại học và đã đi làm. "Con gái út làm ở bộ phận khách hàng của Việt Nam Airlines, năm ngoái cháu vừa đi Atlanta, Việt Nam Airlines mới mở đường bay thẳng đi Mỹ mà", ông Mỹ hồn nhiên nói.

Tại trường quay, lần đầu tiên hai cựu phi công bắt tay nhau. Họ nhắc lại quá khứ để khép lại quá khứ. Ông Mỹ nói: "Toàn cục thì chúng tôi thắng, nhưng trận đó tôi đã thua ông". Buổi gặp gỡ đã diễn ra rất xúc động, ông Cherry đã rơi nước mắt khi người dẫn chương trình đề cập đến gia đình ông và gia đình ông Mỹ. Ông Mỹ mời ông Cherry và các bạn ông này đến thăm nhà ông và hứa sẽ đưa đi tham quan Hà Nội. Ông  Cherry nồng nhiệt cám ơn và mời ông Mỹ sang thăm Hoa Kỳ trong một thời gian thích hợp. Họ đã trở thành bạn bè...

Theo Võ Khối (Thanh Niên)